Üç doktorun ortaklaþa hazýrladýðý Kalp Yetersizliði Hasta El Kitabý, sadece hastalarý deðil hasta yakýnlarýný ve bakýcýlarý da bilgilendiriyor

Kronik kalp yetersizliði çekenlerin yaþam kalitelerini arttýrabilmeyi amaçlayan bir el kitabý raflarda yerini aldý. Prof. Dr. Nuray Enç, Prof Dr. Zerrin Yiðit ve Yard. Doç. Dr. Meral Altýok’un birlikte hazýrladýklarý Kalp Yetersizliði Hasta El Kitabý, sadece hastalarýn sorularýna yanýt vermiyor, yakýnlarýnýn yaný sýra hemþire ve hekim öðrenciler ile diðer saðlýk bakým çalýþanlarýna da hitap ediyor. Ýþte kalp yetersizliðiyle ilgili bilmeniz gerekenler...

YETERSÝZLÝK NEDÝR?
Kalp, özel bir kas dokusundan yapýlmýþ mekanik bir pompa gibi çalýþan organdýr. Vücut dokularýna oksijen ve besin saðlamak amacýyla günde yaklaþýk 6 bin-7 bin litre kan pompalar. Kalp, iþ gücünün ciddi olarak bozulmasý nedeniyle, dinlenme ve normal aktiviteler sýrasýnda, dokularýn ihtiyaçlarýný karþýlayacak miktarda kaný pompalayamazsa ortaya ‘kalp yetersizliði’ tablosu çýkar. Kalp yetersizliðine neden olan ana bozukluk, kalp kasýnýn kasýlma gücündeki azalmadýr. Kalp yetersizliði arttýðýnda vücudun bazý bölgelerinde (örneðin akciðerlerde, bacaklarda, karaciðerde) su toplanabilir.

NASIL TEDAVÝ EDÝLÝR?
Kalp yetersizliði kontrolünde üç önemli hedef vardýr. Bunlar ilaç kullanarak kalbin pompa gücünü arttýrmak, ilaç ve beslenme ile vücuttaki fazla suyun atýlmasýný saðlamak, kalbin yükünü azaltmaktýr. Ayný zamanda bazý faktörler kalp yetersizliðinin ciddiyetini ve þiddetini arttýrabilir. Bunlar ciddi kansýzlýk, yüksek ateþ, akciðer enfeksiyonlarý, kalbin hýzlý çarpmasý, fazla tuz alýmý, fazla miktarda sývý alýmý, þiþmanlýk, aþýrý yorgunluk, aþýrý stres ve gerginlik.

YAÐ NEDEN SAÐLIKSIZ?
Özellikle katý yaðlar fazla tüketildiðinde kanda kolesterol seviyesi artar. Kanda seviyesi artan kolesterol ve diðer yað ürünleri, duvarlarýnda biriktikleri damarlarýn daralýp týkanmasýna yol açar. Kalp krizine neden olabilir. O yüzden serum kolesterol seviyenizi bilmeniz ve belirli aralýklarla ölçtürmeniz gerektiðini unutmayýn.

STRESÝ AZALTIN
Sizi sýkýntýya sokan nedenleri ailenizle, yakýn arkadaþlarýnýzla paylaþýn, destek isteyin. Günde en az bir kez 15-20 dakika, rahat ve sessiz bir ortamda tek baþýnýza oturun ve yavaþ yavaþ nefes alýn. Bu sýrada sizi mutlu edecek þeyler düþünün. Tüm sorunlarýnýzý çözmeye çalýþmayýn, deðiþtiremeyeceðiniz durumlarý kabullenin. Stresli bir durumla karþýlaþtýðýnýzda içinizden 10’a kadar sayýn, yavaþ ve derin derin nefes alýn. (Bu iþlem kalbinizin hýzýný yavaþlatarak hem kalbin yükünü azaltýr hem de sizin gevþemenizi saðlar.) Sigara ve alkol gibi maddeleri stres atmak ya da rahatlamak için kullanmayýn, bunlar yakýnmalarýnýzýn daha da artmasýna neden olur. Düzenli olarak hareket yapýn. Bunlar sizi zorlamayan, zevk alacaðýnýz hareketler olmalýdýr. Uyumak için yattýðýnýzda güzel þeyler düþünün.

ÝKÝ DOZ ALMAYIN
Ýlaçlarýnýzý her zaman orijinal kutularýnda saklayýn. Yeni bir ilaç kullanmak zorunda kalýrsanýz bunu mutlaka doktorunuza danýþýn. Kendi kendinize ilaç almaya ara vermeyin, ilaçlarýnýzý kesmeyin. Ýlaç almayý unuttuðunuzda asla iki dozu birden almayýn. Ýlaçlarýnýzý kullandýðýnýz süre içinde yan etkileri ortaya çýkarsa mutlaka doktorunuzu arayýn. Doktor önerileri dýþýnda kendi kendinize asla herhangi bir ilaç kullanmayýn.

KÖTÜLEÞMEMESÝ ÝÇÝN
Öncelikle kalp yetersizliðinin ilerlediðini gösteren herhangi bir þikayetiniz olursa hemen doktorunuza baþvurun. Bunlar nelerdir? Günde 1-2, haftada 3-5 kilo almýþsanýz, nefes darlýðýnýz artmýþsa, özellikle uykudan uyandýran ve yataktan kaldýran nefes darlýðýnýz varsa, bacaklarda ve ayak bileklerinde þiþmeler olmuþsa, öksürükte artýþ olmuþsa, günlük rutin iþlerinizi yaparken bile kolayca yoruluyorsanýz, nabzýnýzda düzensizlik hissetmiþseniz veya çarpýntý varsa mutlaka doktorunuzla görüþün.

YAKINLAR NE YAPMALI?
Kalp yetersizliði ile baþa çýkmak kolay deðildir. Diyet, yaþam þekli deðiþiklikleri ve karýþýk tedavi listesi uygulanmalýdýr. Kalp yetersizliði tanýsý konmuþ hastalar çoðu kez bunlarý yalnýz baþlarýna baþaramazlar. Aile bireylerinin ilgi ve desteði gerekir. Hasta bakýmý verecek kiþinin de yeni rolüne uyum saðlamasý zaman alacaktýr. Öncelikle rolünüzü anlamanýz gerekiyor. Yardým etmek için gereken deðiþikliklerin zaman aldýðýný kabul edin. Kiþilerin yýllar içinde geliþtirdikleri alýþkanlýklarýný deðiþtirmesinin sýkýntý yaratmasý doðaldýr. Önerileri yerine getirmeleri için azarlamayýn. Teþvik edin ve yeni alýþkanlýklarýný övün. Hastane ve doktor kontrollerine aktif olarak katýlýn. Bilginin çokluðu ilk baþta sizi þaþýrtabilir bu nedenle soru sormayý ve not almayý unutmayýn.

BUNLARI YAPIN HASTALIÐIN SEYRÝ YAVAÞLASIN

# Sigarayý býrakmak

# Kilo vermek

# Alkol kullanmaktan kaçýnmak

# Önerilen miktarda tuz kullanmak

# Önerilen fiziksel hareketleri yapmak

# Stresten kaçýnmak

# Aralýklý ortaya çýkan yakýnmalarýnýzý kayýt etmek ve herhangi bir deðiþiklik hissettiðinizde doktorunuza bildirmek

# Düzenli olarak saðlýk kontrollerini sürdürmek.